فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
239
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
درخشندگى بسيار داشت گروهى زن اسبسوار بود كه نسبت به ديگران تشخصى داشتند . اين زنها زيباترين لباسهاى روز را پوشيده ، مرواريدهاى فراوان در اطراف صورت و بر پيشانى آويخته بودند . موى بسيار بلندشان بر پشت ريخته بود و با اينكه معمولا موى زنان ايرانى سياه است و اگر هم بطور طبيعى سياه نباشد آن را به رنگ سياه درمىآورند ، در ميان اين زنان زنى بسيار زيبا و سفيد چهره موى حنائى داشت . با اينكه شهر در ديوارهاى بلند خوشساخت محصور است ، هنگام ورود عدهء زيادى زن را بر سر ديوار خانهها ، در مهتابيها ، و ديگر بناهاى مرتفع مشاهده كرديم . سرانجام ، پس از طى راهى طولانى - نه به درازاى راه ورودى شيراز اما بسيار عريضتر از آنكه دو طرف آن را ديوار خانهها و باغهاى مشجر به درختهاى عظيم فراگرفته بود - به ميدان شهر رسيديم . آنچه اين ميدان را زينت مىبخشيد و بر شكوهش مىافزود كاروانسرائى بزرگ بود كه مدت زيادى از اتمام ساختمان آن نمىگذشت . اين كاروانسرا مىتواند عدهء زيادى مسافر را بپذيرد . آبنماهاى زياد و حجرههائى بسيار خوب و راحت دارد . كمى آنسوتر از اين كاروانسرا قصر شاه قرار گرفته است كه منظرهء خارجى آن چندان زيبا نيست اما باغى بسيار بزرگ و زيبا دارد و از لحاظ ساختمان يكى از زيباترين و راحتترين خانههاى شاه در سراسر كشور است . بعد از باغ نخستين ، باغ بسيار بزرگ ديگرى قرار دارد . در اين باغ نيز خانهاى با همان عظمت و معمارى كاخ نخستين هست كه حرمسراست . سراسر باغ را چفتههائى به بلندى دو نيزه انباشته از شاخههاى درختان ميوه پوشانيده است و اين حاكى از دقت بسيارى است كه شاهان مشرق زمين در نگاهدارى از باغهاى خويش به عمل مىآورند . سفير در اين روز وقت زيادى براى ديدار اين باغها و قصر و حرمسرا كه بعدا در معرض تماشايش گذاشته شد صرف نكرد و جز به برخى اطاقهاى طبقهء پائين حرمسرا كه نقشهائى طلائى بر در و ديوار آن بود و حوضچههائى از مرمر و